Rodzące się dziecko, wraz z pierwszym oddechem staje się samodzielnie egzystującą osobą. Od tej pory jest w stanie dostarczyć swojemu organizmowi energii. Oddech daje naszemu ciału fizyczną niezależność. Mierzy także nasze zadowolenie z życia. Spokojny i swobodny jest oznaką relaksu. Szybki i krótki to wyznacznik stanów lękowych i stresu. Oddychanie sprawia, że nasz organizm działa. Jeśli coś się w nim zepsuło, już starożytni sięgali po najbardziej oczywisty środek zaradczy, czyli oddech. Aby wzmocnić dobroczynny wpływ wdychanych gazów, ich przepływ powinien być spokojny, długotrwały i rytmiczny. Techniki oddychania były podstawą nie tylko wyciszenia i medytacji, ale także uzyskiwania odmiennych stanów świadomości. Poprzez oddech można było zbliżyć się do świata tajemnych mocy, a także osiągnąć oświecenie.

Zapomniany oddech

Oddychanie jest tak naturalną czynnością, iż często o niej zapominamy. Zajęci milionem spraw, odrywamy się od naszych ciał i ich podstawowych funkcji fizjologicznych, pozostawiając je samym sobie. Mogłoby się wydawać, że ciało doskonale poradzi sobie bez nas, jednak według wschodnich mistrzów, to właśnie świadomość organizmu i jego procesów życiowych wspomaga jego prawidłowe działanie. Wszystkie metody relaksacyjnego oddychania radzą, aby skupić się na własnym oddechu i nie myśleć o niczym innym. Nie dość, że oddychanie uwolni zbędne produkty przemiany materii i oczyści nasze ciało, to także opróżni nasz umysł z chaosu myśli, a świadomość z utajonych emocji. Kontrolując oddech, kontrolujemy siebie. Niektórzy jednak uważają, że prawidłowe oddychanie nie polega na przejęciu nad nim kontroli, ale na wsłuchaniu się w nie i spontanicznym, swobodnym kontynuowaniu tego życiodajnego procesu.

Modne oddychanie

Na przestrzeni wieków oddychanie docenili między innymi Hindusi, Chińczycy i Tybetańczycy. Współcześnie powstało kilka ciekawych idei i szkół oddechu, wzorowanych bądź zainspirowanych na wschodnich technikach. Metody oddychania wykorzystała między innymi psychoterapia. Do jednej z terapii alternatywnych należy oddychanie holotropowe Stanisława Grofa i Christiny Grof. Odpowiednie ćwiczenia mają wprowadzić oddychającego w stan hiperwentylacji. Przyspieszone tempo oddychania odblokowuje pacjentowi dostęp do fragmentów przeszłości, co niejednokrotnie pozwala mu na powtórne przeżycie i uporządkowanie traumatycznych emocji.  W Polsce znana jest także metoda Rebirthingu, wymyślona w latach 70. przez Leonarda Orra, według której pogłębione i rytmiczne oddychanie przywraca kontakt z nieświadomością i ma dobroczynny wpływ na naszą psychikę i ciało.

Obecnie, ćwiczenia oddechowe są wplecione w większość programów fitness. Krótki relaks lub szybkie uśmierzanie bólu oddychaniem polecane jest jako pożyteczna przerwa w pracy i codziennych obowiązkach. W Polsce prowadzone są także różne warsztaty oddechu, zazwyczaj jednak są bardzo drogie.

Bezdech z pożytkiem dla sportu

Coraz więcej słyszy się o zdrowotnej roli wstrzymywania oddechu. Zatrzymanie powietrza w płucach przedłuża nam życie i poprawia jego jakość. Czy jednak jest możliwe zablokowanie wymiany gazów z otoczeniem na chwilę dłuższą niż 3-4 minuty? Według lekarzy, po takim właśnie czasie w pozbawionym tlenu mózgu dochodzi do nieodwracalnych zmian. Ważne jednak jest takie wyćwiczenie organizmu, by zatrzymany w płucach tlen był jak najdłużej wykorzystywany. Do tego dążą zwolennicy Freedivingu, czyli nurkowania na bezdechu. Potrafią zanurkować bez sprzętu do oddychania pod wodą nawet na głębokość 150-200 metrów. W Polsce oficjalny rekord wstrzymania oddechu w wodzie wynosił 8 minut i 42 sekundy i należał do Roberta Cetlera. Wśród kobiet wyróżniła się Małgorzata Matkowska – jej wynik to 5 minut i 44 sekundy. Miłośnicy takiego sposobu nurkowania mówią, iż najważniejsza jest nie tylko siła i ćwiczenia fizyczne, ale przede wszystkim psychika. Jest to więc sport kształtujący nie tylko ciało, ale i ducha.

Wśród wielu propozycji technik pracy z oddechem na pewno znajdą się i takie, które nie nauczą nas niczego nowego, a być może nawet zaszkodzą. Warto jednak zastanowić się nad tak ważną kwestią dla naszego organizmu, jaką jest oddychanie. Chociaż jest ono rzeczą oczywistą, puściliśmy je w niepamięć, a ono musiało powrócić do naszych łask jako wymóg zdrowotnej mody.