Izabela Jaruga-Nowacka urodziła się w 1950 roku w Gdańsku. Zostawiła dwie córki, Katarzynę i Barbarę oraz męża – Jerzego Nowackiego, matematyka z Gdańska, który jest rektorem Polsko-Japońskiej Wyższej Szkoły Technik Komputerowych w Warszawie.

Początki

Ukończyła studia etnograficzne na wydziale Historii Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 70. pracowała w Instytucie Polityki Naukowej i Szkolnictwa Wyższego, następnie, od 1976 roku, w Polskiej Akademii Nauk.

Kariera polityczna

W PRL-u nie należała do żadnej frakcji. Swoją aktywność polityczną rozpoczęła już w nowym ustroju, od działań na rzecz obrony praw człowieka, ze szczególnym uwzględnieniem praw kobiet. W połowie lat 80. zaczęła działać w Lidze Kobiet Polskich. Była jej przewodniczącą przez dwie kadencje. W 1993 roku z listy Unii Pracy dostała się do sejmu. Jedna z dwóch kobiet, które weszły w skład delegacji Sejmu RP do Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy. Zafascynowana kulturą Wschodu, przewodniczyła polsko-mongolskiej grupie parlamentarnej.

Kolejny mandat uzyskała z listy SLD-UP. 29 listopada 2001 roku została mianowana sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. W latach 2001–2004 pełniła funkcję Pełnomocnika Rządu ds. Równego Statusu Kobiet i Mężczyzn. W latach 2004–2006, w rządzie Marka Belki, była ministrem bez teki, pełniła funkcję wicepremiera i ministra polityki społecznej. W 2005 roku odeszła z Unii Pracy i założyła własną partię – Unię Lewicy. W tym samym roku została członkiem komitetu wyborczego Włodzimierza Cimoszewicza. Po raz czwarty uzyskała mandat poselski, kandydując z listy Lewicy i Demokratów, w 2007 roku. Od 2008 roku, po rozpadzie LiD-u, zasiadała w klubie Lewica. Od 2005 roku pozostawała bezpartyjna.

Osiągnięcia

Wbrew niektórym zarzutom, na stanowisku pełnomocnika rządu ds. równego statusu kobiet i mężczyzn udało jej się wiele osiągnąć, m.in. doprowadziła do przyjęcia Krajowego Programu Działań na Rzecz Kobiet, była inicjatorką ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, wprowadziła przepisy chroniące przed dyskryminacją w Kodeksie Pracy (m.in. przed lobbingiem). Doprowadziła też do zwiększenia pomocy państwa dla osób najuboższych, dzięki niej czterokrotnie wzrosły państwowe nakłady finansowe na dożywianie dzieci i zwiększono środki na rządowy program przeciwdziałania bezdomności, zlikwidowano też tzw. stary portfel. Adwokatowała na rzecz waloryzacji rent i emerytur. Doprowadziła do obniżenia składek zusowskich dla osób rozpoczynających własną działalność gospodarczą. Uratowała zasiłek dla samotnych matek przed likwidacją. Wspierała także różne protesty środowisk medycznych. W 2005 roku została wyróżniona przez organizacje działające na rzecz praw kobiet (spośród 1000 kandydatek) nominacją do Pokojowej Nagrody Nobla, za nieustanną walkę o prawa człowieka i prawa dyskryminowanych. 

Ostatnie dokonania

Posłanka Jaruga-Nowacka była jedną z organizatorek ubiegłorocznego Kongresu Kobiet Polskich, na którym opracowywano m.in. projekt ustawy dotyczący parytetów. Była jednym z niewielu specjalistów w tym temacie w obecnym sejmie. W ostatnich tygodniach pracowała m.in. nad ustawami dotyczącymi zapłodnienia in vitro, a także nad nowelizacją ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Podczas ostatniej kadencji z mównicy sejmowej zabierała w sumie głos aż 159 razy, złożyła trzy interpelacje i dwa zapytania. Jej nazwisko padało w kontekście tegorocznych wyborów jako ewentualnej kandydatki SLD. Jaruga-Nowacka byłaby bez wątpienia najlepszą kandydatką na urząd prezydenta z punktu widzenia feministek i kobiet w ogóle. Niestety nie będzie dane nam sprawdzić, jak wiele mogłaby zmienić. Możemy to tylko wnioskować po tym, jak wiele udało jej się za życia osiągnąć, bez względu na liczne napotykane przeszkody. 

Izabela Jaruga-Nowacka i Magdalena Środa, fot. Tadeusz Baranowski

Izabela Jaruga-Nowacka, fot. Tadeusz Baranowski