Temat macierzyństwa jest stary jak świat, i to dosłownie. Rozmawiamy o nim pewnie odkąd nasi praindoeuropejscy przodkowie wypowiedzieli pierwszy raz słowo „mati”. A że nieustannie temat ten wzbudza ogromne emocje, dlatego – choć wydawałoby się, że powiedziano o nim wszystko – nigdy się nie nudzi.

Kim jest mama?

Nie ma chyba prostszego pytania ani trudniejszej odpowiedzi… Mówi się, że matka jest tylko jedna, ale nie jest to wcale takie proste. Być może, winą za brak jednoznacznej definicji należałoby obarczyć dzisiejszą cywilizację i rozluźnienie stosunków społecznych. Rodziny „patchworkowe” to tylko jeden z syndromów ewolucji, która doprowadziła do tego, że nie jest już łatwo zdefiniować więzy rodzicielskie. Drugim jest udział nauki, której ingerencja w proces powstawania życia sporo namieszała.

Mama samodzielna

Zdarza się tak, że cały trud wychowania dziecka spoczywa na barkach matki. Powody są przeróżne, coraz częściej jest to świadoma decyzja kobiety, która uznała, że tak będzie lepiej dla niej i dla dziecka. Takie mamy nie chcą być już nazywane samotnymi, skoro takimi się nie czują – mają przecież grono przyjaciół. Nazywają się samodzielnymi, bo są dumne, że dają radę trudnym obowiązkom.

Nie ma już dziś, na szczęście, stosowanego ostracyzmu społecznego wobec „panien z dzieckiem”. A przynajmniej wierzymy w to, że ten stereotyp odszedł już do lamusa. Dziś każda mama może być po prostu szczęśliwa, bo ma w swoim życiu kogoś wyjątkowego, niezależnie od posiadania obrączki na palcu. Kiedyś nie wypadało być ani rozwódką, ani niezamężną matką. Dziś akceptacja społeczna jest większa, bo zmieniła się skala zjawiska.

Mamę wynajmę

Wynajmowanie brzucha, czyli korzystanie z usług tzw. surogatki, czy stosowanie sztucznej metody zapłodnienia z wykorzystaniem cudzej komórki jajowej to w Polsce stosunkowa nowość. Mało popularna, bo droga i wymagająca bardzo dużego zaangażowania od kilku osób. Powstałe przy tym kontrowersje związane z faktycznym przypisaniem dziecka do rodziców są ogromne. Kto naprawdę jest biologiczną matką – ta, która nosiła dziecko w brzuchu, czy ta, która oddała swoją komórkę jajową? Można by się zastanawiać dalej, co określa macierzyństwo: poród, wychowywanie dziecka czy danie swoich genów? Nie ma prostej odpowiedzi, stąd trudności w uregulowaniu prawa i walki w sądzie o prawa rodzicielskie. Czasem prawdziwą mamą okazuje się macocha, ciocia, siostra – wydaje się więc, że najważniejsza jest więź emocjonalna, a nie fizyczna pępowina.

Mama i już

Podobno dziś wszyscy przechodzimy kryzys stosunków między rodzicami a dziećmi (w końcu amerykańscy psycholodzy udowodnili nam, że te stosunki zazwyczaj są toksyczne i prowadzą do trudno naprawialnych skrzywień psychicznych). Nie dajmy się jednak zwariować. Przecież natura zadbała o to, by rodzice umieli się zajmować potomstwem, dopóki ono nie będzie w stanie pójść własną drogą. A że nie ma rodziców idealnych… Czy faktycznie wierzymy, że mogliby istnieć? Czy nie łatwiej zaakceptować nam mamę taką, jaka jest, ze swoimi wadami, dziwactwami, wymaganiami, niż mieć w jej osobie niedościgniony wzór?

Najważniejsze, że mama to ktoś, kto dał nam życie i był przy nas podczas pierwszych trudnych momentów. Wszystko, co dobrego wydarzyło się między matką a dzieckiem, jest wyjątkowe, niepowtarzalne i indywidualne. O tym przypomina nam 26 maja.