Choć coaching zawitał w polskich progach całkiem niedawno, stał się już bardzo popularny. Liczba firm oferujących swoje usługi w tej dziedzinie wciąż rośnie, a na uczelniach powstają kierunki studiów kształcących coachów. Dla wielu osób jednak coaching wciąż pozostaje tajemniczym pojęciem. Mylne wyobrażenia na jego temat sprawiają, że często pierwsze spotkania z coachem zaczynają się od wyjaśniania, na czym to właściwie polega i czego się można spodziewać.

Czym jest coaching?

To metoda rozwoju, w której coach pomaga klientowi w samodzielnym osiągnięciu zamierzonego celu. Coach  pracuje ze swoim klientem podczas serii spotkań w cztery oczy, czyli sesji coachingowych. Takich spotkań może być kilka bądź kilkanaście, rozdzielonych miesięcznymi przerwami. W czasie sesji obie strony rozmawiają ze sobą w otwarty sposób. Coach głównie zadaje pytania i słucha. Coachee stawia sobie konkretne cele, szuka w sobie motywacji do ich osiągnięcia oraz sposobów na to. Takim celem może być rozwój danej osoby lub grupy osób, ułatwienie zmierzenia się z podjętymi wyzwaniami czy pokonanie określonego problemu. Coach pomaga je doprecyzować, a także spojrzeć z innej perspektywy, dostrzec trudności i ograniczenia. Zmusza do myślenia. Wyzwala potencjał klienta. Nie przekazuje żadnej wiedzy, za to inspiruje do samodzielnego znalezienia rozwiązań przez klienta. Relację między tymi dwiema osobami ciekawie przybliża następujący przykład – kierowca rajdowy i jego pilot. Kierowca prowadzi auto, decyduje, jak i dokąd jechać. Pilot podpowiada – za 300 metrów ostry zakręt w prawo, na tym odcinku nie przekraczaj takiej prędkości, przed tobą droga szutrowa, jesteś poza trasą. Może też zapytać – czy wiesz, dokąd jedziesz? Pilot pomaga i dzięki niemu szybciej docierają do celu, ale to kierowca sam podejmuje decyzje. Bo kto pokieruje nami lepiej niż my sami? Celem coachingu jest rozwój, a efektem – zmiana. Pomaga stawiać czoło nowym wyzwaniom. Dlatego też ważna jest praca nad motywacją, by wyciągnięte w czasie sesji wnioski klient mógł samodzielnie wcielać w życie. Taki proces wymaga czasu, a osiągnięte w nim efekty będą procentować także w przyszłości. Metoda ta jest na tyle wszechstronna, że można ją stosować nie tylko w biznesie czy zarządzaniu, ale też w planowaniu własnej kariery lub w życiu osobistym. Doskonale sprawdza się wśród sportowców. Coaching jest dla każdego, kto chciałby coś w życiu osiągnąć.

Zanim wybierzesz

Jak znaleźć coacha? Bardzo często coaching zleca pracodawca i to firma zajmuje się wyszukaniem odpowiedniego coacha. Jeśli jednak sami zabierzemy się za to zadanie, zapewne poszukiwania zaczniemy w internecie i tu pomocna będzie strona Izby Coachingu (www.izbacoachingu.com). Dzięki wyszukiwarce „Znajdź Coacha” łatwo odszukamy firmy oferujące takie usługi. Niestety, nie jest ona jeszcze doskonała – w niektórych województwach nie znajdziemy nikogo. Możemy też skorzystać z podobnego narzędzia na stronie organizacji ICF Polska, będącej oddziałem ogólnoświatowej International Coach Federation. Inna obecna w naszym kraju międzynarodowa organizacja, ICC (International Coaching Community), na prośbę klienta czy zleceniodawcy przedstawi rekomendowaną do danego zadania listę coachów do wyboru. Coach zrzeszony w uznanej organizacji bądź posiadający akredytację wzbudza większe zaufanie. W sieci temat coachingu przewija się w wielu miejscach, między innymi na różnych forach (np. na GoldenLine.pl). Tam także możemy szukać informacji. W życiu jednak często zawierzamy pozytywnym opiniom swoich znajomych. Jeśli zauważę, że koleżanka schudła, zapytam z pewnością, jak to osiągnęła. I prawdopodobnie spróbuję jej sposobu. Dlatego szukając coacha, rozejrzyjmy się wokół siebie. Poszukajmy kogoś odmienionego. Może zauważymy, że dawny ponurak teraz tryska energią, a malkontent wygląda na silnie zmotywowanego. Dobrego coacha z pewnością będą polecać zadowoleni klienci, ale nie zawsze ktoś, kto pomógł naszemu koledze, będzie też odpowiedni dla nas. Dlatego każdy ma możliwość wzięcia udziału w darmowej sesji próbnej. To okazja do wstępnego zapoznania się oraz sprawdzenia, czy obie strony dobrze się rozumieją, a między nimi zaistniała tzw. chemia. W relacji tej ważne jest też obopólne zaufanie i partnerstwo. To intuicja jest tu najlepszym doradcą, dlatego warto odbyć kilka takich spotkań z różnymi coachami, by móc dokonać właściwego wyboru. Oczywiście, w wypadku, gdy to nie klient jest zleceniodawcą, także ta trzecia strona ma wpływ na ostateczną decyzję.

Dobry coach

Jakimi cechami powinien się charakteryzować dobry coach? Przede wszystkim musi on wzbudzać zaufanie oraz umieć cierpliwie słuchać. To wiąże się też z okazywaniem wyrozumiałości i szacunku dla innych. Niezbędnym jest, by coach zdobył stosowne wykształcenie i stale się rozwijał poprzez kursy dodatkowe. Posiadaną wiedzę powinna podpierać wielogodzinna, bogata praktyka z wieloma klientami. Ważne jest też, by był konsekwentny w tym, co robi. By potrafił zaplanować cały proces coachingu i skutecznie realizować plan. Jeśli do tego myśli rozsądnie i trafnie wyciąga wnioski – oto coach idealny. Oczywiście, to tylko ogólny zarys cech. Pewnie można by je mnożyć jeszcze długo. Coach nie musi być specjalistą w dziedzinie, nad jaką pracować chce coachee. Nie musi znać się na biznesie, sporcie czy życiu osobistym klienta. Coach ma sprawić, że osoba coachowana określi swój cel, będzie do niego dążyć bez zbaczania z obranej drogi i w rezultacie go osiągnie.

Efektywność coachingu

W procesie coachingu efektem jest zmiana w życiu klienta. Można nawet powiedzieć o zmianie jakości jego życia. Czy jest to wartość mierzalna? Fachowcy przekonują, że tak. Po zakończeniu coachingu przeprowadza się badania, na przykład w postaci ankiet, które określają poszczególne parametry. Pierwszym z nich są odczucia osoby coachowanej. Wprawdzie jest to wewnętrzna ocena klienta, ale może przecież skonkretyzować i przekazać, co czuje po zakończeniu coachingu. Może to być satysfakcja, silna motywacja, poczucie wpływu na własne życie. Kolejny parametr mierzy się wśród osób z najbliższego otoczenia klienta. Tu także chodzi o ich wrażenia. Czy dostrzegają jakąś zmianę zachowania osoby coachowanej? Stosuje się wywiady lub ocenę 360 stopni (czyli z wielu źródeł), którą często przeprowadza się też na początku procesu coachingu, by porównać wyniki po jego zakończeniu. Ostatnim parametrem, najbardziej konkretnym, są różnorodne miary biznesowe. Doszukują się one zmiany w postaci lepszych wyników pracy klienta, takich jak większy wypracowany zysk. Trzeba jednak pamiętać, że wpływ na nie ma nie tylko przebyty proces coachingu.. Mogą tu zadziałać także inne, zewnętrzne czynniki, takie jak zmiany w środowisku pracy coachowanego czy wzrost gospodarczy na rynku. Jednak nawet jeżeli rezultaty coachingu wymkną się ścisłym ocenom, zadowolenie klienta będzie największym zyskiem. Jeśli zatem czujemy, że w realizacji naszych marzeń potrzebujemy pomocy oraz przewodnika i motywacji w drodze do osiągnięcia zamierzonych celów – może warto umówić się na spotkanie z coachem?