My, kobiety, wiemy, że czasem warto zainwestować na początku trochę więcej pieniędzy, żeby w rezultacie zyskać sporo oszczędności. Przyzwyczaiłyśmy się do kupowania nietanich energooszczędnych żarówek, bo wiemy, że dzięki ich stosowaniu rachunki na prąd zmaleją. Mądre oszczędzanie to mądre kupowanie, a najtańszy produkt często okazuje się zupełnie nieopłacalny.

Ekologiczny dom

Dom to jedna z największych życiowych inwestycji, dlatego należy o nim pomyśleć dużo wcześniej, nim postawimy fundamenty. Na początku trzeba zdecydować się na projekt.

Co jest ważne przy jego wyborze? Czynników jest sporo: usytuowanie budynku na działce, bryła, planowany układ pomieszczeń, „ciepła” stolarka okienna i drzwiowa, system ogrzewania, system wentylacyjny oraz przegrody budowlane. Przestarzałe technologie mają znaczny wpływ na uszczuplanie ich portfeli, bo są nieekonomiczne i nieekologiczne, a przecież po zbudowaniu domu nie można już się rozmyślić i wymienić np. budulca. Pierwszy wybór jest ostateczny.

Podstawowym zadaniem energooszczędnych domów jest ograniczenie ilości zużywanej w nich energii – zwłaszcza energii termicznej przeznaczonej do ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej. Zakłada się, że oszczędności wyniosą 30–50% w porównaniu do budynków spełniających dopuszczalne wskaźniki normowe obowiązujące aktualnie. Ale do osiągnięcia tego celu nie wystarczy ułożenie na ścianach i dachu nieco grubszej warstwy termoizolacji. To o wiele bardziej złożone zagadnienie.

Nie tylko z zewnątrz

Wiele osób twierdzi, że każdy istniejący budynek da się przerobić na energooszczędny dom. Stosowanie doraźnych zabiegów, obejmujących najczęściej zwiększenie grubości izolacji termicznej w ścianach i dachu oraz wymianę okien na nowsze, oczywiście, poprawi termoizolacyjność wybranych przegród zewnętrznych, ale niekoniecznie wpłynie na znaczące zmniejszenie rachunków za ogrzewanie.

Trzeba też pamiętać, że zamontowanie zbyt szczelnej stolarki (np. dźwiękoszczelne okna) w połączeniu z powszechnie stosowaną wentylacją grawitacyjną może być przyczyną zawilgocenia budynku oraz niedostatecznej jakości powietrza wewnętrznego (co prawda ciepłego, ale jednocześnie z bardzo dużą zawartością pary wodnej oraz dwutlenku węgla).

Powyższe uwagi dotyczą przede wszystkim modernizowania starych budynków, jednak i dziś oferuje się inwestorom przestarzałe technologie. Opracowania katalogowe nie uwzględniają naszych indywidualnych potrzeb i wymogów. Znalezienie projektu budynku całkowicie nam odpowiadającego wymaga żmudnych, wielogodzinnych poszukiwań, późniejsze zaś dokonywanie zmian w gotowym projekcie jest zwykle kosztowne. Z tego powodu warto zainwestować w projekt indywidualny – skrojony na miarę – sporządzany przez fachowców.

Projekt na miarę

Zwykle biura projektowe oferują klientom zamawiającym indywidualne projekty wsparcie i doradztwo w zakresie uzyskania niezbędnych wypisów, wyrysów, uzgodnień, pozwoleń, jak również w zakresie technologii oraz materiałów konstrukcyjnych i wykończeniowych. Pozwala to na oszczędność czasu i nerwów w starciu z urzędami.

Oto kluczowe kwestie związane ze zmniejszeniem apetytu naszego nowego domu na energię:

-         dobór działki budowlanej, pozwalającej na zorientowanie budynku w kierunku południowym, oraz twórcze wykorzystanie naturalnych warunków terenowych,

-         właściwa izolacyjność termiczna ścian, podłóg oraz dachu,

-         szczelność przegród i eliminacja mostków termicznych,

-         wykorzystywanie energii słonecznej sprowadzające się nie tylko do odpowiedniego usytuowania budynku względem stron świata, ale również zaprojektowania domu o zwartej bryle, odpowiednim układzie pomieszczeń, wyposażonego w nowoczesne urządzenia, takie jak kolektory słoneczne, pompy ciepła, czy gruntowe wymienniki ciepła,

-         zastosowanie energooszczędnego wyposażenia (AGD, oświetlenie, baterie umywalkowe, spłuczki, itp.).

Tylko kompleksowe podejście do tematu energooszczędności i ergonomii budynku może przynieść nam znaczące korzyści. Dzięki temu będziemy się przez długie lata cieszyć domem wygodnym i jednocześnie, co ważniejsze, tanim w eksploatacji.

Ekoinwestorzy zyskują

Dodatkową zaletą dla wielu inwestorów są możliwości otrzymania wsparcia finansowego, np. kredytu preferencyjnego Banku Ochrony Środowiska. Jego oprocentowanie wynosi nawet 2%, jest też możliwość umorzenia połowy odsetek od kredytu. Okres spłaty jest rozłożony na 8 lat. Środki pieniężne pochodzą z Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Z kredytu preferencyjnego mogą być sfinansowane m.in. pompy ciepła ogrzewające dom ciepłem pobieranym z otoczenia, np. z gruntu, zbiorników wodnych czy powietrza. Dotyczy to również kolektorów słonecznych, które zamieniają promienie słoneczne na ciepło.

Dopłatą są też objęte kotły na paliwa odnawialne (drewno opałowe i jego odpady w postaci naturalnej, czyli kora, wióry, trociny, lub przetworzonej, czyli brykiety, pelety). Biomasą może być również wiklina, słoma oraz wierzba. Ciepło w domu zapewni również kominek z płaszczem wodnym, który ogrzewa wodę do mycia i do instalacji CO.

Wsparcie finansowe możemy otrzymać także na ekologiczną przydomową oczyszczalnię ścieków, która jest też tańsza niż utrzymanie bezodpływowego zbiornika (szamba). Odnawialne źródła energii (kolektory i pompy) można sfinansować z Powiatowego lub Gminnego Programu Ochrony Środowiska czy też z Programu Ograniczenia Niskiej Emisji. Istnieje również możliwość skorzystania z pożyczki z Fundacji Wspomagania Wsi na zakup kolektorów słonecznych.

Pomoc przyznawana ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska nie ma charakteru bezzwrotnej dotacji, ale formę kredytu komercyjnego, udzielanego przez BOŚ z możliwością dopłaty do oprocentowania na okres nie dłuższy niż 10 lat. W wypadku tego kredytu dofinansowaniem może być objęty każdy proekologiczny charakter działania (np. energooszczędne dachy), które zapewnia odpowiednią dyfuzję pary wodnej, lub okna o podwyższonej izolacyjności cieplnej.

Jak widać, najbardziej opłacalne inwestowanie to takie, które jest przemyślane od samego projektu – dzięki uzyskanym oszczędnościom będzie procentowało przez lata. A energooszczędny dom to ulga dla środowiska i naszej kieszeni!